تمیز کردن ظروف مسی سوخته در خانه با چند ماده ساده شدنی است. فقط باید بدانید سوختگی داخل ظرف است یا بیرون آن، چون روش هر کدام فرق دارد. داخل ظرف مسی لایه نازک قلع (سفیدگری) دارد که با ساییدن شدید و اسید از بین میرود. بیرون ظرف خود مس است و تحمل بیشتری دارد. در ادامه روش درست هر دو را قدمبهقدم میگوییم.
پیش از شروع: اگر ظرف شما نانو شده است، هیچکدام از روشهای سرکه، آبلیمو و جوش شیرین را روی بیرون آن نزنید؛ پوشش نانو آسیب میبیند. ظرف نانوی سوخته را به متخصص بسپارید.
مواد لازم
- آب گرم
- جوش شیرین
- سرکه یا آبلیمو و نمک (فقط برای بیرون ظرف)
- اسفنج نرم یا اسکاچ نرم؛ نه سیم ظرفشویی
- قاشق یا کاردک چوبی

تمیز کردن داخل قابلمه مسی سوخته (قدمبهقدم)
- خیساندن: ظرف را با آب گرم پر کنید و بگذارید ۳۰ دقیقه بماند تا سوختگی نرم شود.
- جوشاندن با جوش شیرین: آب را خالی کنید، دوباره کمی آب بریزید، دو قاشق غذاخوری جوش شیرین اضافه کنید و ۱۰ دقیقه روی شعله ملایم بجوشانید.
- جدا کردن سوختگی: شعله را خاموش کنید و با قاشق یا کاردک چوبی، تکههای نرمشده را آرام از کف جدا کنید.
- لکههای سرسخت: جوش شیرین را با کمی آب خمیر کنید، روی لکه بگذارید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید. بعد با اسفنج نرم و حرکت دایرهای آرام بشویید.
- آبکشی و خشک کردن: با آب گرم آب بکشید و بلافاصله با دستمال نرم کاملاً خشک کنید.
جوش شیرین ساینده ملایمی است و برای قلع امنتر از سرکه است. اما ساییدن زیاد، حتی با جوش شیرین، بهمرور قلع را نازک میکند. این روش را فقط برای سوختگی به کار ببرید، نه برای شستن روزانه.
سوختگی پاک نشد یا رنگ مس داخل ظرف پیدا شده؟ یعنی قلع آسیب دیده و ظرف باید سفیدگری شود. ظرف را از هر جای ایران بفرستید تا با قلع خالص سفیدگری شود و برگردد.
تمیز کردن بیرون ظرف مسی سوخته و سیاهشده
بیرون ظرف خود مس است و روی شعله زود تیره و سیاه میشود. برای براق کردنش:
- سرکه یا آبلیمو را با کمی نمک مخلوط کنید.
- با اسفنج نرم روی قسمتهای تیره بکشید و یکی دو دقیقه صبر کنید.
- برای لکههای سرسخت، خمیر جوش شیرین را هم به کار ببرید.
- خوب آب بکشید و فوراً خشک کنید تا لکه آب نماند.
این روش را فقط روی بیرون ظرف بزنید. سرکه و آبلیمو اسیدیاند و اگر داخل ظرف بمانند، قلع را زودتر از بین میبرند.

۵ اشتباهی که ظرف مسی سوخته را خراب میکند
- سیم ظرفشویی: قلع داخل را میساید و سطح مس را خط میاندازد.
- سفیدکننده و جرمگیرهای قوی: هم به قلع آسیب میزنند و هم به مس.
- سرکه داخل ظرف به مدت طولانی: اسید قلع را نازک میکند.
- ماشین ظرفشویی: شویندهها و حرارت آن مس را کدر و لکهدار میکنند. بیشتر بخوانید: شستن ظروف مسی در ماشین ظرفشویی.
- آب سرد روی ظرف داغ: شوک حرارتی به ظرف و قلع آسیب میزند. صبر کنید ظرف کمی خنک شود.
چطور ظرف مسی دیگر نسوزد؟
- با شعله ملایم تا متوسط بپزید؛ مس گرما را سریع و یکنواخت پخش میکند.
- ظرف خالی را روی شعله نگذارید.
- غذاهای غلیظ را مرتب هم بزنید.
- سیاه شدن یکدست داخل ظرف طبیعی است و سوختگی نیست. توضیح کامل در چرا داخل ظروف مسی سیاه میشود؟
ظرف دیگر قابل نجات نیست؟ ظرف سوراخ، پاره یا خیلی آسیبدیده را میتوانید با قیمت روز بهعنوان ظرف قدیمی یا ضایعات بفروشید و ظرف نو بخرید.
سوالات متداول
قابلمه مسی سوخته را چگونه تمیز کنیم؟
ظرف را ۳۰ دقیقه با آب گرم خیس کنید، بعد با دو قاشق جوش شیرین ۱۰ دقیقه روی شعله ملایم بجوشانید و سوختگی نرمشده را با قاشق چوبی و اسفنج نرم جدا کنید.
آیا سرکه و جوش شیرین به قلع داخل قابلمه آسیب میزند؟
سرکه اسیدی است و اگر داخل ظرف بماند قلع را نازک میکند؛ برای داخل ظرف از آن استفاده نکنید. جوش شیرین ملایمتر است، اما ساییدن زیاد با آن هم بهمرور قلع را میساید.
با سیم ظرفشویی میشود ظرف مسی سوخته را تمیز کرد؟
خیر. سیم ظرفشویی قلع داخل ظرف را از بین میبرد و روی مس خط میاندازد. اسفنج نرم یا اسکاچ نرم به کار ببرید.
بیرون قابلمه مسی سیاه شده؛ چطور براقش کنم؟
با مخلوط سرکه یا آبلیمو و کمی نمک، بیرون ظرف را با اسفنج نرم بشویید، خوب آب بکشید و فوراً خشک کنید. اگر ظرف نانو شده است، این روش را به کار نبرید.
ظرف مسی نانو سوخته را چطور تمیز کنم؟
با سرکه، آبلیمو یا مواد ساینده تمیز نکنید، چون پوشش نانو آسیب میبیند. فقط با آب گرم و مایع ملایم بشویید و برای سوختگی شدید آن را به متخصص بسپارید.
بعد از تمیز کردن، رنگ مس داخل ظرف پیدا شده؛ چه کنم؟
یعنی قلع داخل ساییده شده است. تا سفیدگری دوباره، در آن ظرف غذای ترش نپزید و ظرف را برای سفیدگری بفرستید.
سیاه شدن داخل قابلمه مسی همان سوختگی است؟
خیر. سیاهی یکدست داخل ظرف، اکسید شدن طبیعی قلع است و ضرری ندارد. سوختگی، غذای تهگرفتهای است که روی کف مانده و باید جدا شود.
سفیدگری ظرف مسی سوخته را از شهرستان انجام میدهید؟
بله. عکس ظرف را بفرستید تا قیمت قطعی اعلام شود، بعد ظرف را با پست یا باربری به کارخانه مسفروشان در زنجان بفرستید؛ سفیدگریشده و بستهبندیشده با کد رهگیری برمیگردد.
چطور از سوختن دوباره ظرف مسی جلوگیری کنم؟
با شعله ملایم تا متوسط بپزید، ظرف خالی را روی شعله نگذارید و غذاهای غلیظ را مرتب هم بزنید.
ظروف مسی دستساز و قلعاندود را در فروشگاه مسفروشان ببینید.
