تاریخچه قلمزنی چیست؟

با وجود اینکه از تاریخچه هنر قلمزنی در ایران تاریخ دقیقی مبنی بر اسناد وجود ندارد با این حال گفته های برخی باستان شناسان  کمک کننده میباشد.

به صورت خیلی خلاصه در دوره پیش از تاریخ تقریبا اندکی پس از کشف و ساخت ظروف سنگی، فلز مس که اولین فلز کشف شده است به صورت اتفاقی در نواحی کاشان امروزی  توسط ایرانیان کشف شد و به دیگر نقاط دنیا راه پیدا کرد و به این صورت فلزات نیز کم کم پیدا شدند و مورد استفاده خانگی و صنعتی قرار گرفتند.

مس، در هنر قلمزنی اولین فلزی است که مورد استفاده قرار  گرفت 

به احتمال زیاد اولین نقوش قلمزنی شده روی فلزات درباره حک کردن نام، علامت مالکیت یا تجارت بوده است.

اشیای کشف شده در فلات مرکزی ایران نظیر تل ابلیس، تپه سیلک، شوش و… حاکی از مهارت ساخت این اشیای فلزی در هزاره سوم پیش از میلاد است.

 

ابزار های قلمزنی

چکش

انواع چکش

دو نوع چکش وجود دارد

برای کوبیدن روی قلم و ایجاد نقش روی فلز استفاده می شود

با دسته چوبی که برای کوبیدن فلز، مسطح یا برجسته کردن آن استفاده می شود

قلم

قَلَم و انواع آن

قلم، فلزی از جنس فولاد خشک است که طول آن معمولاً ده الی 20 سانتی و قطر آن متغیر است.
انواع قلم های مورد استفاده در قلمزنی دارای اشکال، نوک و آج های گوناگون اند و هر یک از آن ها نامی خاص دارد.
قلم ها را بر اساس نوک آنها به دو نوع آج دار و بدون آج تقسیم کرده اند. نوع دیگر تقسیم بندی قلم ها عبارتند از: قلم های ریزه کاری و قلم های برجسته کاری.

برای اجرای طرح اولیه و روسازی طرح و تزئین زمینه کار از این قلم استفاده می شود، این قلم دارای نوک مخروطی شکل، شبیه نوک مداد است

برای رسم کردن خطوط طراحی و رو سازی و گل ها و خط اندازی طرح و خطوط بدست آمده از قلم سنبه، از قلم پرداز استفاده می شود. مقطع این قلم کشیده و از دو سمت دارای آج به صورت اُریب است

از این قلم برای آشکار کردن خطوط طراحی شده و ثابت کردن اثر خط بر روی لوح فلزی استفاده می شود.  سطح مقطع نوک این قلم مانند نوک پیچ گوشتی و فاقد آج است

برای سایه اندازی، ایجاد بافت روی فلز و فرو بردن زمینه کار و تزئین نقوش حیوانی و انسانی از این قلم استفاده می شود و با این قلم طرح را از زمینه کار جدا می کنند.سطح مقطع این قلم آج دار و مستطیل شکل است

برای ساخت سطوح با نقوش دایره ای به صورت برجسته و منظم و سایه روشن کردن سطح فلز از این قلم استفاده می شود

این قلم آج دار و بر دو نوع است: قلم گر سوم یک رج و قلم گر سوم دو رج، که نوع یک رج آن دارای یک ردیف حفره های ریز است و نوع دو رج آن دارای دو ردیف حفره است که به وسیله این حفره ها روی لوح ایجاد نقش می کند

این قلم در نوک مقطع خود دارای نقوشی شبیه دایره است و از آن برای ایجاد بافت در گل ها و حاشیه سازی استفاده می شود. نوک آن مخروطی شکل با مقطعی گرد است و در اندازه های ریز و درشت ساخته می شود

این قلم نیز مانند قلم یک تو مخروطی شکل در سطح مقطع آن دارای دو دایره کوچک در نوک و بدون آج است، که از آن برای تزئین زمینه کار استفاده می شود

برای ایجاد نقوش تزئینی و خطوط منحنی و رو سازی طرحها از این قلماستفاده می شود و نوک مقطع آن شبیه ناخن دست انسان است و در ایجاد نقوش شبیه فلس ماهی، موی انسان، یال اسب و… از آن استفاده می شود

سطح مقطع نوک این قلم بادامی شکل و آج دار است و از آن برای ساخت گل و برگ و تزئین زمینه لوح فلزی استفاده می شود

نوک این قلم در مقطعی شبیه مربع یا مستطیل و دارای انواع ریز و درشت است که از آن برای فرو بردن و مسطح کردن زمینه طرح استفاده می شود

سطح مقطع آن شبیه ذوزنقه است و دارای دو نوع آج دار و بدون آج است و از آن برای فرو بردن و پایین نشستن زمینه و جدا سازی طرح، از زمینه استفاده می شود

با این قلم خطوط اصلی نقش را فرو برده و کار را برجسته میکنند. سطح مقطع آن بیضی شکل و منحنی و بدون آج است

از این قلم برای لایه برداری سطح فلز و برای کندن و ایجاد شیار به شکل تراش فلز استفاده می شود نوک آن تیز، شبیه سر نیزه، و فاقد آج است

از این قلم برای ایجاد نقوش چند پر و تزئین زمینه استفاده می شود. سطح مقطع آن شبیه میوه بادام و بدون آج است و سطح مقع آن را توخالی و لبه دار میسازند

از ایناز این قلم برای برجسته سازی استفاده می شود و سطح مقطع آن مدور و بدون لبهو صیقلی است. 

قلم تیزبُر نوک این قلم تیز و با برنده و از آنبرای برش و مشبک کردن فلز استفاده می شود. سطح مقطع آن شبیه پیچ گوشتی و بسیار تیز است 

ظروف خام زیر سازی

انواع ظروف زیر سازی

  • ورقه یا صفحه ای

  • حجمی یا ظرفی

(طلا، نقره، مس، برنج، مفرغ، ورشو)

 

آموزش قلمزنی

بسته های پیشنهادی

قلمزنی و انواع سَبک آن

  • ریزه کاری
  • برجسته کاری
  • تکنیک عکسی
  • تکنیک منبت
  • تکنیک مشیک

ترمیم و بازسازی قلمزنی

این بخش از فعالیت های ما برا ی روح بخشیدن به فلزات یا محصولات شماست

ممکن است شما هم مانند بسیاری دیگر از مشتریان ما ظروف فلزی قدیمی از جمله مسی دارید که ظاهری ساده دارند و اما شاید کاربردی نیستند به هرحال به دلیل خاطراتی که دارید و یا به خاطر میراث خانوادگی خود هنوز آن ها را نگه داشتید

شاید تا امروز آن ظروف ساده که هر چیزی مثل (سینی، کاسه، بشقاب و…) میتواند باشد بی استفاده مانده باشند اما امروز:

ما تصمیم گرفتیم تا با عشقی که هنرمندان مجموعه روی محصول شما میدمند جان تازه به آن بدهیم

به این صورت که با حک کردن نقش و نگار های تازه و زیبا، (به طور مثال سینی) خود را به یک اثر هنری جاودان برای نسل آینده خود باقی بگذارید.